Makarnayı düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen ülke genellikle İtalya olur. Oysa yıllardır akşam evlerimizde, gece sohbetlerinde ya da bir mekânda keyifle yediğimiz; içimizi ısıtan ve çoğumuzun, İtalyan sandığı PASTAVİLLA, aslında İzmir Kemeraltı’nda doğmuş, kökleri Anadolu’ya uzanan bir Türk markası.
Pastavilla’nın hikayesi sadece bir makarna markasının değil; aynı zamanda bir vizyonun, kültürel zekanın ve cesur kararların hikayesi. Ben de bu yazıda, Kartal Makarnanın nasıl Pastavilla’ya dönüştüğünü ve nasıl yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın da tanıdığı bir marka haline geldiğini anlatmak istedim.
********
1928: Kartal Makarnanın Doğuşu
Her şey 1928 yılında, İsmail Hakkı Ulukartal’ın İzmir Kemeraltı’nda Kartal Makarnayı kurmasıyla başlar. Türkiye’nin ilk yerli makarna üreticilerinden biri olan işletme, uzun yıllar İzmir halkının güvenini kazanır. Ancak zamanla koşullar değişir, rekabet artar ve marka 1990’lı yılların başında kendini ciddi bir ekonomik krizin ortasında bulur. Önünde iki yol vardır: Ya fabrikanın kapısına kilit vurup geçmişe bir nokta koyacak, ya da tüm zorluklara rağmen markaya yeni bir yön vererek onu yeniden hayata döndürecektir. Ve elbette, o ikinci yolu seçer.
Ulukartal, bu zorlu süreçte profesyonel danışman Nur Demirok’tan destek ister. Demirok’un önerisi netti: Makarnanın anavatanı İtalya’dır. Eğer bu markayı kurtarmak istiyorsak, İtalyan gibi görünmeliyiz.
İlk adım, markanın adını değiştirmekti. Böylece “Kartal Makarna” ismi yerine İtalyanca Pastavilla olur. İkinci adımda, İtalya’dan Türkiye’de daha önce üretilmeyen özel makarna kalıpları getirildi. Ürün çeşitliliği arttı. Ve belki de en sıra dışı hamle: İzmirli İtalyan asıllı bir Levanten olan Hugo Reggie, pazarlamayla hiçbir ilgisi olmamasına rağmen, sadece İtalyan ismine sahip olduğu için Makarna Ustası ilan edilmesi, reklamların yüzü olup, basın karşısına çıktı. Pastavilla’nın İtalyan imajı böylece tamamlandı.
Pastavilla’nın yükselişi kısa sürede dikkat çeker. 1995 yılında Koç Holding, markanın tüm hisselerini satın alır. Bu birleşme, Pastavilla’nın üretim kapasitesini artırır. 2000’li yıllarda Pastavilla, Amerika’daki Ar-Ge tesisleri ve Türkiye’deki devlet onaylı ilk Ar-Ge laboratuvarı ile inovasyona yatırım yapar. Bugün, 81 ilde ve 100’den fazla ülkede sofralara ulaşan bir marka haline gelir 2019’da Koç Holding, Pastavilla’yı Durum Gıda’ya devreder.
************
Makarna bugün bile İtalya’yla anılıyor olabilir, ama biz biliyoruz ki Pastavilla’nın kalbi İzmir’de atıyor. Bu hikayeyi 1928’de bir hayalle başlatan İsmail Hakkı Ulukartal’a kendi adıma teşekkür ediyorum. Bugün sadece ben değil, İzmir’in taş sokakları da Türkiye’nin dört bir yanındaki sofralar da bu hikayeyi bilen ya da okudukça tanıyan herkes gibi sessizce teşekkür ediyordur.
İyi ki vardınız. İyi ki bu hikayeyi başlattınız.
