Kanatlı At Prag’a Kondu: Pegasus

29 Ekim 1923. Ankara’da Cumhuriyet’in ilan edildiği gün, Prag’da çift kanatlı bir uçak Bratislava’ya doğru havalanıyor. Kokpitte pilot Karel Brabenec var, uçakta ise bir gazeteci: Lidové noviny gazetesinin editörü Václav König. Bu, Çekoslovak hava yolu ČSA’nın ilk uçuşu. Araştırırken bu ayrıntıda durdum. Dünyanın en eski hava yollarından birinin ilk seferinde bir gazeteci varmış.

Bu haftaki hikâyenin kahramanı ise çok daha genç. Hikâye 1990 baharında İstanbul’da başlıyor. Silkar ve Net gruplarının İrlandalı Aer Lingus’la kurduğu şirket, 15 Nisan’da iki Boeing 737 ile ilk kez havalanıyor. Adını Yunan mitolojisinin kanatlı atından alıyor: Pegasus.

*****

Ama gökyüzü daha en başından sert davranıyor. Dört ay bile geçmeden Irak, Kuveyt’i işgal ediyor ve turizm aylarca duraklıyor. Tatilcileri taşımak için kurulan genç şirket, ilk büyük sınavını daha emekleme çağında veriyor. 1994’te İrlandalı ortak Aer Lingus ayrılıyor ve Pegasus tamamen yerli bir şirkete dönüşüyor.

2005 kışında hikâye yön değiştiriyor. Şirketi ESAS Holding satın alıyor, yönetim kurulu başkanlığına Ali Sabancı geçiyor. Kısa süre sonra Pegasus yepyeni bir fikirle yola çıkıyor: herkesin uçmaya hakkı var. Artık bayramda memleketine giden öğrenci de uçağın penceresinden bulutlara bakabiliyor.

Bu yeni yolculuğun ekibinde bir kadın var: Güliz Öztürk. Boğaziçi’nde psikoloji okuyan Öztürk, havacılığa 1990’da Türk Hava Yolları’nda adım atmış. Yani Pegasus’un ilk kez havalandığı yıl. THY’nin ilk internet sitesinde ve ilk çevrim içi bilet satışında onun da emeği var. 2005’te Pegasus’a katılıyor ve tarifeli seferlerin satış ve pazarlamasını üstleniyor.

1 Mayıs 2022’de ise şirketin genel müdürü oluyor. Türk sivil havacılığında bir hava yolunun başına geçen ilk kadın o. Otuz yılı aşan bu yol, sabırla ve vazgeçmeden yürünmüş bir yol. Psikoloji okuyup gökyüzünü seçen bir kadının, bir hava yolunun dümenine geçtiği bir hikâye bu.

*****

Bu ekim iki hikâye birbirine bağlandı. Pegasus, 1 Ekim’de Çekya Hava Yolları’nı ve onun çatısındaki Smartwings’i satın aldı. Bugün kanatlı at artık yalnızca İstanbul’da değil, aynı zamanda Prag’da da konaklıyor. 1923’te Kbely Havalimanı’ndan havalanan o hava yolunun adı da artık bir Türk markasının çatısı altında.

Benim için İzmir ile İstanbul arası uzun yıllar on saatlik bir otobüs yolculuğu demekti. Üniversite yıllarımın hafta sonları o koltuklarda geçerdi. Yolun sonunda beni arkadaşlarım, gezilecek sokaklar ve bitmeyen sohbetler beklerdi. Şimdi aynı yol bir saatlik uçuşa sığıyor. Yol kısaldı ama o hafta sonlarının tadı hâlâ aklımda. Peki sizin ilk uçak yolculuğunuz hangi şehreydi?

Cumhuriyet’le aynı gün havalanan bir hikâye, artık bir Türk markasının kanatlarında.

Kaynak: Radio Prague International, ČSA’nın ilk uçuşu (Ekim 1923); Pegasus basın bülteni ve KAP açıklaması (1 Ekim 2026); Pegasus basın bülteni, “Bayrak Değişimi” (2022); haber.aero (26 Ekim 2026); Wikipedia (Pegasus Airlines, Czech Airlines).