Dünyanın dört bir yanında tanınan bir isim: IKEA. Ancak birçok kişi, bu markanın İsveççe bir kelime olmadığını bilmez. IKEA, kurucusu Ingvar Kamprad’ın adının (I ve K harfleri), doğduğu köy Elmtaryd’in (E harfi) ve yaşadığı çiftlik Agunnaryd’in (A harfi) baş harflerinden oluşuyor.
1926 yılında İsveç’in güneyindeki Kronoberg ilinde dünyaya gelen Ingvar Kamprad, ticaret hayatına küçük adımlarla başladı. Kalem, cüzdan, saat gibi ürünlerle başlayan Kamprad, küçük ev eşyaları ve mobilya satışı ile devam etti. Disleksiye rağmen okulunu başarıyla tamamlayan Kamprad, 1943 yılında, sadece 17 yaşındayken IKEA’yı kurdu.
****
1955 yılında IKEA, kendi mobilyalarını tasarlamaya başladı. Amerika pazarına girdiklerinde, mobilyalarının büyük Amerikan evleri için küçük kaldığını fark eden Kamprad, ürünlerinin %20’sini bu pazara uygun şekilde yeniden tasarladı. İsveç Hükümeti’nin yüksek vergi politikaları nedeniyle, 1973 yılında IKEA merkezini Danimarka’ya taşıdı ve kendisi de İsviçre’ye yerleşti. 80’li yıllarda merkez, Hollanda’ya taşındı. Kamprad emekli olduktan sonra İsveç’e geri döndü ve küçük oğlu Mathias Kamprad, dünya genelindeki tüm şubelerin başına geçti.
Ingvar Kamprad, milyar dolarlık servetine rağmen mütevazı ve sade bir yaşam sürdü. Ekonomi sınıfında uçan, ucuz otellerde kalan ve markasız ve ikinci el kıyafetler giyen Kamprad, lüks ve gösterişten kaçındı. 20 yıllık eski bir Volvo arabası kullanan Kamprad, çalışanlarına kağıtların iki tarafını kullanmalarını öğütlerdi. Ingvar Kamprad’ın, Smaland bölgesinde bulunan evinde uykusu sırasında hayatını kaybettiği duyuruldu. 2018 yılında, 91 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Aslında markanın arkasında büyük bir pazarlama stratejisi yatıyor. Hepimiz bir IKEA mağazasına girdikten sonra uzun bir mağaza turu yaparız. Mağazanın binlerce farklı ürünü, diğer markaların ürünleri ile fiyat karşılaştırması yapmamızı zorlaştırır. Restoran ve oyun parklarıyla aileleri uzun süre mağazada tutarak müşteri bağlılığı yaratırlar. Yemek yedikten sonra tepsimizi kendimiz toplamak ve aldığımız ürünleri monte etmek, marka ile ortak sorumluluk yükler ve ürünlerle aramızda bir bağ oluşturur. Bu, IKEA’nın yarattığı etkinin bir parçasıdır.
*****
Basit fikirler, büyük değişimlerin anahtarıdır. Bu söz, markanın dünya çapındaki başarısını ve kurucusu Ingvar Kamprad’ın felsefesini yansıtıyor. Kamprad, IKEA’yı büyütürken “Asla sözlü bir anlaşma yapmayın veya el sıkışarak anlaşmayın. Her şeyi yazıya dökün!” öğüdünü verirdi.
İşte markanın hikayesi böyle… Bir marka, bir adam ve dünyayı değiştiren basit ama etkili fikirler. IKEA’nın yarattığı etki, bizlere sorumluluk almanın ve kendi mobilyalarımızı monte etmenin ötesinde bir bağ sunuyor.
